در حالی که مقام رهبری در هفته دولت بر ضرورت حفظ انسجام ملی و یاریرسانی به دولت چهاردهم برای عبور از مشکلات تاکید کردند، شواهد نشان میدهد که جریانهای رادیکال در داخل و بیرون از پارلمان، مسیر متفاوتی را در پیش گرفتهاند.
به گزارش روز نو بازخوانی تحرکات اخیر در مجلس، از دوقطبی سازی بر سر موضوعاتی، چون رویکردهای سلبی در بحث حجاب گرفته تا هشدارهای جدی درباره «طرحهای پنهان» علیه دولت، نشاندهنده شکلگیری یک «پروژه فرسایش» سازمان یافته است.
روزهای اخیر فضای پارلمان شاهد ظهور دو رویکرد موازی از سوی برخی طیفهای خاص بوده، رویکردی که هدف نهایی آن نه نظارت کارشناسانه، بلکه به حاشیه راندن قوه مجریه است. از یک سو، چهرههایی با تاکید بر ضرورت افزایش برخوردهای قهری در حوزه حجاب، عملا تلاش میکنند کشور و دولت را در تلههای اجتماعی گرفتار کنند. از سوی دیگر، جریانهای نزدیک به «شریان» و «پایداری» با محوریت طرح سوال و تهدید به تقابل پارلمانی دولت، تلاش دارند تا انرژی کابینه را به جای حل بحرانهای اساسی و معیشتی، صرفِ حاشیههای سیاسی کنند. بازوی رسانهای این طیفها هم در صدا و سیما تلاتش میکند به تحرکات آنها ضریب و بازخورد بدهد! در این میان، توییت اخیر مجتبی زارعی، نماینده تهران، پرده از عمق شکافها برداشت. زارعی با روایتگری از یک جلسه غیرعلنی در شهرری و اشاره به «طرحی علیه پزشکیان» که با واکنش منفی طیف عقلانی مجلس و شخص محمدباقر قالیباف مواجه شده، زنگ خطر را به صدا درآورد. طرحی که این نماینده مجلس برای تشریح ابعاد مختلف آن از کلیدواژه کودتا استفاده میکند، اگرچه واژه کودتا در ادبیات سیاسی زارعی با ابهام همراه است و مشخص نیست آیا از یک توطئه ساختاری سخن میگوید یا یک کارشکنی پارلمانی، اما نفسِ طرح این گزاره، نشان از وجود یک تنش زیرپوستی و جدی در طیفهایی از نمایندگان دارد.
واقعیت این است که این اقدامات، قطعاتی از یک پازل بزرگتر هستند. سوابق جریانهای رادیکال نشان میدهد که آنان برای تغییر موازنه قدرت و فرسودن دولت، از هیچ ابزار تقابلی فروگذار نخواهند کرد. در شرایطی که کشور نیازمند اتحاد برای عبور از تحریمها و تنشهای منطقهای است، کلید زدنِ «پروژه فرسایش» دولت، تنها به تضعیف سرمایه اجتماعی میانجامد.
به نظر میرسد جریان حاکم بر مجلس باید میان «انقلابیگری شعارزده» و «مسوولیتپذیری ملی»، یکی را انتخاب کند. اصرار بر حاشیهسازی نه تنها دولت را در انجام وظایفش ناکام نمیگذارد، بلکه در نهایت به اعتماد عمومی آسیب جدی وارد خواهد کرد؛ اعتمادی که ترمیم آن در شرایط فعلی، از نان شب برای کشور واجبتر است. نمایندگان مجلس در گفتوگو با «اعتماد» اعلام میکنند که اکثریت نمایندگان از دوقطبیسازیها و تندرویها تبری جسته و همراه طرحهای کاربردی دولت هستند. احمد فاطمی و احمد بخشایشاردستانی، نمایندگان عضو کمیسیونهای امنیت ملی و اجتماعی در این گفتوگو به تلاشهای برخی طیفها برای فشار به دولت اشاره کرده و تلاش میکنند، تصویری از واقعیت برنامهریزیهای مجلس ارایه کنند.
احمد فاطمی: مجلس حامی انسجام است
احمد فاطمی، نماینده بابل و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتوگو با «اعتماد»، تلاش برخی طیفهای رادیکال در داخل و خارج از مجلس برای ایجاد حاشیه علیه دولت و رییسجمهور را «دوقطبیسازی» و حرکتی در جهت تضعیف انسجام ملی توصیف کرد و هشدار داد که این رویکرد «به سود مردم نیست» و «ناامیدی در جامعه» را افزایش میدهد. وی با اشاره به فرمایشات رهبر معظم انقلاب، بر ضرورت حفظ وحدت ملی در شرایط جنگ و تحریم تاکید کرد و جو غالب مجلس را «عقلانی و مبتنی بر حفظ انسجام و همافزایی» دانست.
احمد فاطمی، نماینده مردم بابل در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اجتماعی، در گفتوگو با «اعتماد» در واکنش به اخباری مبنی بر تلاش برخی طیفهای رادیکال مجلس برای ایجاد حاشیه علیه رییسجمهور و دولت گفت: «واقع آن است که یک جریان خاص در داخل و بیرون از مجلس تلاش میکند در شرایط فعلی بحثهای حاشیهای برای دولت و رییسجمهور ایجاد کند.» به گفته او، بر اساس توییت منتشر شده از سوی آقای زارعی، «یک جریان سیاسی اقلیت در مجلس دارند برنامهریزیهایی میکنند تا در کشور دوقطبیسازی ایجاد کنند.» فاطمی افزود: «همزمان با آن شاهد هستیم که برخی نمایندگان هم بحثهای مرتبط با حجاب را مطرح میکنند.» وی با بیان اینکه «من معتقدم در شرایط فعلی، ضمن اینکه ممکن است نقدها و انتقادهایی هم وجود داشته باشد»، به فرمایشات اخیر رهبر معظم انقلاب اشاره کرد و گفت: «رهبر معظم انقلاب فرمودند انسجام ملی و وحدت ملی اموری است که باید ما به آن توجه کنیم.»
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: «اینکه با حرفهای در حقیقت پوپولیستی که ممکن است در یک مقطعی مورد استقبال قرار بگیرد، نتوانیم آن عقلانیت و آن حاکم و رفتارها و گفتارهای بزرگ لازم مدیریت در شرایط بحران و شرایط جنگی را نادیده بگیریم.» فاطمی اذعان داشت: «ببینید در شرایط فعلی بالاخره نارسایی هست، مشکلات هست، گرانیها و تورم افسارگسیخته هست، اما اینها معلول جنگ و تحریمهای ظالمانه است، مخصوصا ممکن است ناشی از مجلسیها و ناکارآمدیها باشد.» وی تاکید کرد: «اما حیثالمجموع اصلا در شرایط فعلی ما نباید با موجسواری و حرفهایی که باعث حاشیههای بسیاری میشود و مردم را ناامید میکند، این انسجام را خدشهدار کنیم.»
نماینده بابل با بیان اینکه «به نظر من آنهایی که ژست انقلابی و ظاهر انقلابی میگیرند و این حرفها را میزنند، به سود مردم نیستند»، افزود: «اینها در حقیقت ضربه به آن امید میزنند و ناامیدی در جامعه را گسترش میدهند.»
وی در تشریح منظور خود از این جمله گفت: «یک نگاه بیندازید که اینگونه نیست که سکوت ما این معنی را بدهد که ما حرف نداریم، استدلال نداریم و نمیتوانیم دفاع کنیم، بلکه سکوت ما فقط به خاطر این است که این انسجام حفظ بشود.»
فاطمی در پایان با دعوت از برخی نمایندگان و «این آقایان که آنها را جریان خاص میداند»، گفت: «اینها بدانند که با این رفتارها و کلام و گفتارها نه تنها به آن چیزی که ژستش را میگیرند، نخواهند رسید، بلکه باعث رویگردانی بیشتر مردم از خود میشوند. امروز ما بدون درک مشکلات و شرایط مردم معترض، باید تدابیری بیندیشیم که از این گردنه سخت و پیچ تاریخی عبور کنیم. این به خاطر ایران، تمامیت ارضی ایران، ملت ایران، شهدا و انقلاب است. بنابراین ما در شرایط فعلی باید مردم را درک کنیم، یک حرکت نسنجیده، نابجا و برخلاف منافع امنیت میتواند حاشیههای زیادی ایجاد کند.»
جو غالب مجلس، عقلانی است
در بخش پایانی گفتوگو، «اعتماد» از فاطمی درباره جو غالب مجلس در مورد دولت طرح پرسش کرد. به گفته فاطمی، «جو غالب مجلس نسبت به حاشیهسازیهای تندروها منفی است و نمایندگان به طرحهای تندروها جواب نمیدهند. این رویکرد کلان در تصمیمسازی و تصمیمگیریهای مجلس و در آرایی که نمایندگان میدهند خودش را به خوبی نشان میدهد. در حقیقت اغلب نمایندگان مجلس از این اظهارات رادیکال تبری میجویند.» او ابراز خرسندی کرد و گفت: «خوشبختانه جو غالب مجلس، جو مبتنی بر حفظ انسجام و همافزایی و وحدت کلمه است و اینکه ما از داخل پیام واحدی را به دنیا مخابره کنیم که هیچ اختلافی بین مسوولان نیست، همه ما یکدل و همصدا هستیم برای اینکه قوا به همدیگر کمک کنند و از این مسیر دشوار، همگی امیدوارانه عبور کنیم.»
بخشایشاردستانی: مجلس نسبت به حاشیهسازیهای یک جریان خاص بیتوجه است
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دوازدهم، در گفتوگو با «اعتماد»، حاشیهسازیهای اخیر برخی نمایندگان درباره دولت و رییسجمهور را در تضاد با پیام حمایتی مقام رهبری در هفته دولت دانست و تاکید کرد که اکثریت نمایندگان حامی دولت و شخص رییسجمهور هستند. احمد بخشایشاردستانی در عین حال، نقد و نظارت نمایندگان را زمینه بهبود امور و «تنفس مجلس» توصیف و بر لزوم افزایش تلاشهای دولت در زمینه بهبود سطح زندگی و معیشت مردم تاکید کرد.
بخشایشاردستانی، به حاشیهسازیهای اخیر برخی نمایندگان در خصوص دولت و شخص رییسجمهور واکنش نشان داده و میگوید: «در شرایطی که رهبری اخیرا پیامی در هفته دولت در حمایت از دولت منتشر کرده و همه ارکان و طیفها و گروهها را به ضرورت تقویت دولت و انسجام و اتحاد توصیه کردند، طبیعی است که همه باید در این مسیر حرکت کنیم.» به گفته او، برخی افراد و نمایندگان ممکن است «تراوشات ذهنی» خود را مطرح کنند و از این طریق به دنبال دامن زدن به حاشیهها باشند.
بخشایشاردستانی با تاکید بر اینکه «مهم این است که اکثریت نمایندگان حامی دولت و شخص رییسجمهور هستند»، افزود: «البته به این معنا نیست که انتقادی از شرایط و وضعیت معیشت نباید صورت بگیرد. اساسا نقد زمینه بهبود و پیشرفت امور را فراهم میسازد.»
عضو کمیسیون امنیت ملی این دست از مباحث را «ایجاد دوقطبی سیاسی» توصیف کرد و گفت: «ما مادامی که در جنگ هستیم، فکر نمیکنم که مردم ایران علاقه داشته باشند که در واقع دچار چنددستگی شوند. مردم ایران همواره وقتی مورد تهاجم خارجی قرار میگیرند، تمرکز و توجه خود را معطوف مقابله با قدرت خارجی میکنند. ولی وقتی که جنگ تمام میشود، طبیعی است که توجه به مسائل سیاسی داخلی و صفکشیهای سیاسی مطرح شود.» بخشایشاردستانی همچنین به جلسه غیرعلنی اخیر مجلس که در آن یک نماینده طرحی علیه دولت مسعود پزشکیان مطرح کرده، اشاره کرد و گفت: «در جلسه یاد شده در واقع یک نماینده طرحی را علیه دولت و رییسجمهور مطرح کرده که با واکنش تند نمایندگان روبهرو شده است.» به گفته او، رییس مجلس (قالیباف) در همان جلسه موضوع را با نمایندگان در میان گذاشته و نمایندگان اساسا طرح چنین موضوعاتی را در شرایط فعلی مناسب ندانستهاند. عضو کمیسیون امنیت ملی تاکید کرد که در شرایط فعلی برخی نمایندگان ممکن است از «دولتمردان» نقد داشته باشند، اما تصریح کرد: «ما از دولت تشکر میکنیم که در شرایط جنگی شرایطی را ایجاد کرده که مشکل و کمبودی در بازارها مشاهده نمیشود. این دستاورد کم نیست. البته طبیعی است که همه نسبت به گرانیهای اخیر نگرانی داریم و باید همه توانمان را صرف کنیم تا فشار به مردم کاهش یابد.»
بخشایشاردستانی در کل نقد و انتقاد سازنده نمایندگان را «به نفع کشور» دانست و گفت: «این انتقادات به دولت کمک میکند تا راهکارهای اجرایی مناسبی برای عبور از مشکلات تدارک ببیند. نهادهای نظارتی از جمله مجلس با نقدهایی که میکنند، دولت را در جریان امور قرار داده و مشکلات را حل و فصل میکنند. اما این انتقادات نباید با تخریب و توهین و حاشیهسازی برای دولت یکی دانسته شود.» بخشایشاردستانی یادآور شد: «باید توجه داشت که آقای پزشکیان و کابینه ایشان در یک شرایط عادی و آرام دولت تشکیل ندادهاند. کشور درگیر جنگهای مستمر، تحریم، محاصره دریایی و مشکلات عدیده مدیریتی برآمده از عملکرد دولتهای گذشته است. مردم در جریان انتخابات ریاست جمهور از میان دو دیدگاه موجود که یکی آقای جلیلی و همراهانشان بود و دیگری آقای پزشکیان و یارانشان، به پزشکیان رای دادند، با پایان انتخابات همه باید از دولت مستقر حمایت کنند تا بهترین دستاوردها به نفع کشور شکل بگیرد.»
عضو کمیسیون امنیت ملی در جملات پایانی تاکید کرد: «شخصا طرفدار نقد و انتقاد نمایندهها در مجلس هستم، اما این انتقادات باید سازنده و غیرتخریبی باشند تا کشور به پیش برود. امروز اکثریت نمایندگان طرفدار دولت پزشکیان هستند و حاضر نیستند همراه حاشیهسازان باشند.»
