اسارت بانکی تموم شد!
روزنو :اختلالها حتی خریدهای روزمره مردم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. یکی از شهروندان میگوید: «در میادین میوه و تره بار اعلام کردهاند فقط کارت به کارت انجام دهید، اما کارت بانکهایی که مشکل دارند را قبول نمیکنند.»
کارت بانکی- در حالی که از نخستین روزهای بروز اختلال در سامانههای بانکی تاکنون، بارها مسئولان بانک مرکزی، شرکت خدمات انفورماتیک و روابط عمومیهای بانکهای دارای اختلال وعده بازگشت خدمات را دادهاند، اما واقعیت میدانی چیز دیگری است.
به گزارش روز نو نو بر طبق گزارشهای مردمی که طی بیش از ۲ هفته گذشته رسیده، نشان میدهد هنوز بسیاری از خدمات بانکهای ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات با مشکل روبه رو است و مشتریان برای انجام سادهترین امور بانکی سرگردان هستند.
بیش از دو هفته است که اسیر شدهایم!
یکی از مخاطبان میگوید: «چک صادر کردهام، اما معلوم نیست پول از حساب کم شده یا نه؛ نه برای من پیامکی آمده و نه برای طرف مقابل. در بام هم موجودی و صورتحساب را نشان نمیدهد و هیچ اطلاعی از وضعیت حساب نداریم. حتی واریزی و برداشت هم مشخص نیست و هیچ پیامکی ارسال نمیشود. طی این دو هفته صورتحساب ارسال نمیشود.»
مشتری دیگری که برای پیگیری مشکل خود به یکی از شعب بانک صادرات مراجعه کرده، میگوید: «کارمند شعبه گفت هنوز سیستمها مشکل دارد و خودمان هم دسترسی کامل نداریم.»
اختلالها حتی خریدهای روزمره مردم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. یکی از شهروندان میگوید: «در میادین میوه و تره بار اعلام کردهاند فقط کارت به کارت انجام دهید، اما کارت بانکهایی که مشکل دارند را قبول نمیکنند.»
گلایهها تنها به خریدهای روزانه محدود نیست. مخاطب دیگری به رکنا میگوید: «۲ هفته است اسیر شدهایم؛ خرید انجام نمیشود، انتقال وجه انجام نمیشود، قبوض آب، برق و گاز را هم نمیتوانیم پرداخت کنیم.» یکی دیگر از شهروندان نیز از نگرانی بابت اقساط وام خود میگوید: «به خاطر اختلال سیستم، پول از حساب برداشت نشده است. وقتی به شعبه مراجعه کردم گفتند بعد از رفع مشکل، جریمه دیرکرد هم محاسبه میشود؛ در حالی که این تأخیر تقصیر مشتری نیست.»
در حالی که چنین مشکلاتی همچنان ادامه دارد، شرکت خدمات انفورماتیک در اطلاعیهای اعلام کرده اختلالهای اخیر در ادامه آثار حمله سایبری به زیرساختهای بانکی رخ داده و تیمهای فنی این شرکت در حال بازگردانی سامانهها هستند. این شرکت همچنین تأکید کرده تاکنون هیچ گزارش مستندی از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان دریافت نشده و حفاظت از دارایی و اطلاعات مردم در اولویت قرار دارد.
از سوی دیگر، بانک مرکزی نیز با انتشار اطلاعیهای اعلام کرده است که آثار این اختلالها بر سررسید چک ها، رتبه اعتباری مشتریان، جریمه دیرکرد اقساط، تعهدات بانکی و سایر خدمات را بررسی کرده و وعده داده است هیچ مشتری به دلیل مشکلات خارج از اراده خود متضرر نخواهد شد. بر اساس این اطلاعیه، برگشت چکهای ناشی از این اختلال در رتبه اعتباری افراد لحاظ نخواهد شد و جریمه دیرکرد اقساط نیز مشمول بخشودگی خواهد بود.
اما پرسشی که همچنان بی پاسخ مانده این است که اگر بانک مرکزی از همان روزهای نخست در جریان ابعاد این بحران قرار داشته، چرا پس از گذشت ۱۷ روز هنوز بخش قابل توجهی از خدمات بانکی به وضعیت عادی بازنگشته است؟
موضوع زمانی حساستر میشود که بدانیم بانکهای درگیر، از بزرگترین بانکهای کشور هستند و میلیونها ایرانی حسابهای اصلی، حقوق، یارانه، مستمری، تسهیلات و مبادلات مالی خود را از طریق همین بانکها انجام میدهند؛ بنابراین اختلال در این بانک ها، تنها یک نقص فنی ساده نیست؛ بلکه مستقیماً زندگی روزمره مردم و فعالیت هزاران کسب و کار را تحت تأثیر قرار داده است.
ایجاد محدودیت در گردش پول با هدف کنترل بازار ارز و طلا؟
در این میان، شایعات مختلفی نیز در فضای مجازی درباره علت اصلی این اختلالها منتشر شده است؛ از نسبت دادن مشکلات به تصمیمات و زیرساختهای به جا مانده از مدیریت پیشین بانک مرکزی گرفته تا ادعاهایی مبنی بر ایجاد محدودیت در گردش پول با هدف کنترل بازار ارز و طلا. تاکنون هیچ یک از این ادعاها از سوی مراجع رسمی تأیید نشده است، اما استمرار سکوت و نبود توضیح شفاف، زمینه گسترش چنین گمانه زنیهایی را فراهم کرده است.
به همین دلیل اکنون انتظار افکار عمومی از عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، صرفاً صدور اطلاعیههای کلی و وعده بررسی نیست؛ مردم حق دارند بدانند دقیقاً چه اتفاقی برای زیرساخت بانکی کشور رخ داده، دامنه واقعی این اختلالها چیست، چه زمانی به طور کامل برطرف خواهد شد و چه تضمینی وجود دارد که چنین بحرانی دوباره تکرار نشود.
ناتوانی بزرگترین شرکت فناوری اطلاعات کشور!
از سوی دیگر، شرکت خدمات انفورماتیک نیز به عنوان بازوی اصلی فناوری اطلاعات شبکه بانکی کشور، خود را «بزرگترین شرکت فناوری اطلاعات کشور» معرفی میکند؛ شرکتی که براساس اسناد و برنامههای راهبردی خود، مأموریت اصلیاش ارائه خدمات فناورانه امن، هوشمند و پایدار، ارتقای حکمرانی پولی، توسعه زیستبوم بانکی و سرآمدی در امنیت محصولات و خدمات تا افق ۱۴۰۵ عنوان شده است.
این شرکت در اسناد رسمی خود، بر تعهد به مشتری، حفظ امنیت، چابکی، بهبود مستمر، نوسازی زیرساختها، ارتقای کیفیت خدمات و سرآمدی در امنیت تأکید کرده است؛ اما اکنون این سؤال جدی مطرح است که چگونه شرکتی با چنین اهداف و ادعاهایی، نتوانسته در یکی از مهمترین آزمونهای خود، پایداری خدمات بانکی میلیونها ایرانی را حفظ کند؟
امروز مسئله فقط یک اختلال فنی نیست؛ مسئله اعتماد عمومی است. اعتماد مردمی که بیش از ۲ هفته است میان شعب بانکها، خودپردازها، همراهبانکها و سامانههای از کار افتاده سرگردان ماندهاند و هنوز هیچ مقام مسئولی با شفافیت نگفته است علت واقعی این بحران چیست و پایان آن چه زمانی خواهد بود.
بانک مرکزی، رئیس کل این بانک و شرکت خدمات انفورماتیک اکنون بیش از هر زمان دیگری موظف به پاسخگویی هستند؛ زیرا در شرایطی که اعتماد مردم بزرگترین سرمایه نظام بانکی است، سکوت طولانیمدت و اطلاعرسانی ناقص، خود به بحرانی بزرگتر از اختلال سامانهها تبدیل شده است.
