در روزهای اخیر شاهد تشدید قابل توجه تنشها در خاورمیانه بودهایم؛ از حمله آمریکا به نفتکشهای ایرانی نزدیکی جزیره خارگ تا حمله ایران به برخی مواضع آمریکا در منطقه و البته تحریمهای تازه آمریکا علیه هواپیمایی ایران و از آن سو حمله حوثیهای یمن به پایگاههای نفتی عربستان. در آخرین خبر سنتکام، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، در بیانیهای ادعا کرد: «پس از آنکه ایران دو بار در دو روز گذشته ناو جنگی آمریکا را با موشکهای بالستیک هدف قرار داد، نیروهای ما پنج نفتکش ایرانی را منهدم کردند».
به گزارش روز نو نیروی دریایی سپاه ایران نیز در واکنش، اعلام کرد که خدمه نفتکشها در اسکلههای کویت و بحرین شناور خود سریعا ترک کنند. ایران در ادامه با حملات موشکی برخی پایگاههای آمریکا را در منطقه مورد هدف قرار داد؛ از جمله پایگاههای هوایی «موفق السلطی» در منطقه الازرق و «شاهزاده حسن» در اردن. منابع عربی نیز از شنیده شدن صدای انفجار در اردن خبر میدهند. بر اساس گزارشها، ارتش اردن به دلیل ناتوانی سامانههای پدافندی آمریکایی، جنگندههای نیروی هوایی را برای رهگیری موشکهای بالستیک ایرانی به پرواز درآوردند.
خبرنگار الجزیره نیز از رهگیری موشکها در اربد، شمال اردن و امان پایتخت اردن و دیگر شهرهای شرقی و شمال این کشور خبر داد. تلویزیون سوریه نیز گزارش داد که موشکهای ایرانی بر فراز سویدا رهگیری و اردن را هدف قرار دادند. همچنین برخی گزارشها از شنیده شدن صدای انفجار در بحرین حکایت دارد. این تقابلهای نظامی در حالی است که حوثیهای یمن نیز به تأسیسات نفتی عربستان حمله کردند؛ به نحوی که انصارالله یمن در یک عملیات نظامی گسترده، تأسیسات شرکت نفتی آرامکو در شهرهای ابها، نجران، جیزان و همچنین پایگاه هوایی ملک خالد در خمیس مشیط را با دهها موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار داد.
سخنگوی نظامی حوثیها این اقدام را پاسخی به ۱۲۱ حمله هوایی عربستان در سه روز گذشته عنوان کرد. در این میان مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در واکنش به این حملات، در ادعاهایی بدون ارائه مستندات، ایران را «پشت بخشی از این حملات» دانست و حوثیها را «عامل و نیابتی ایران» خواند. او مدعی شد که آمریکا روابط دفاعی نزدیکی با عربستان دارد و تحولات را به دقت زیر نظر دارد.
بالا گرفتن تنش میان انصارالله یمن و عربستان در حالی است که میان تهران و واشنگتن نیز شرایط پیچیدهتر میشود. به تازگی و همزمان با افزایش تنشهای نظامی در منطقه، وزارت خزانهداری آمریکا با صدور تحریمهایی جدید، ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی از جمله هواپیمایی آسمان، قشم ایر، ایران ایر تور، فلای کیش و زاگرس را به فهرست تحریمهای خود اضافه کرد. آمریکا همچنین نهادها و افرادی را در امارات، ترکیه، مالزی و قزاقستان که به زعم این کشور در دورزدن تحریمها نقش داشتند، تحریم کرده و هرگونه خدمات فروش، باربری و پشتیبانی از این خطوط هوایی را مشمول تحریمهای ثانویه دانسته است.
پیش از این، از اینسو محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که ایران منطقه پرواز ممنوع در خلیج فارس برقرار میکند. مجموعه این تحولات نشان میدهد شرایط در منطقه از نظر سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک به شدت پیچیده شده است و در برخی گمانهزنیها چنین مطرح میشود که اگر تنشها کنترل نشوند، ممکن است بار دیگر میان ایران و آمریکا جنگی گسترده در بگیرد؛ به ویژه آنکه در حال حاضر هیچ مجرایی برای از سرگرفتن مذاکرات دیده نمیشود.
