التهاب و جهش قیمتها در بازار خودرو بیش از نرخ دلار!
روزنو :رامتین موثق:در هفته گذشته بازارها یکی پس از دیگری ملتهب شدند؛ التهابی که پاسخی به شرایط جنگی و بحران به وجود آمده برای کشور، ارزیابی میشود.
در این میان التهاب بازار خودرو بیش از بازارهای دیگر نمایان شده و قیمت بازار آزاد خودروها سر به فلک کشیده است و امید برخی مصرفکنندگان را برای خرید خودرویی بدون کارکرد و به اصطلاح «صفر»، به حداقل خود رسانده است. این افزایش قیمت نیز در شرایطی به وجود آمده است که تقاضا در بازار خودرو بسیار کاهش یافته و قیمتها بدون فشار تقاضا، در حال افزایش هستند. طبق آخرین گزارشها قیمت بازار آزاد خودروهای داخلی به شدت افزایش پیدا کرده است. برای مثال «دنا پلاس اتوماتیک» تنها در یک روز ۴۵ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و اکنون به ۲ میلیارد و ۸۴۵ میلیون تومان رسیده است. وضعیت «پژو ۲۰۷ اتوماتیک» از دنا نیز بدتر بود و با افزایش ۶۵ میلیون تومانی تنها در یک روز، به ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان رسید. کمترین افزایش قیمت روزانه برای «کوییک S» با ۲۰ میلیون تومان و سپس «تارا اتوماتیک» با ۳۰ میلیون تومان بود. در این میان برخی خودروها مانند «ساینا» و «شاهین اتوماتیک» در حد ۵ تا ۱۰ میلیون تومان کاهش داشتند و قیمت «سورن پلاس» و «ساینا اتوماتیک» بدون تغییر حفظ شد.
در ابتدا برخی اعتقاد داشتند که کمبود ورقه فولاد و دیگر مواد اولیه تولید خودرو، باعث این گرانی شده است و به دلیل آسیب به زیرساختهای فولاد و پتروشیمی کشور، باید منتظر تشدید این گرانیها نیز بود اما مسئولین دولتی به التهاب بازار خودرو واکنش نشان دادند و اظهار کردند که خودروسازان کمبودی در زمینه تامین قطعات خود ندارند و بازار خودرو دچار حباب شده که این حباب نیز در نتیجه حضور و سوءاستفاده دلالان در بازار آزاد خودرو است.
این التهاب به معنی کاهش بیشتر قدرت خرید مردم در بازارها و در نهایت سرمایهای شدن کالاهای مصرفی در اقتصاد ایران است. گزارش پیشرو با هدف بررسی التهاب اخیر بازار خودرو در دل شرایط جنگی تنظیم شده است.
اکنون تقاضا در بازار خودرو بسیار کم و در عوض، این سیگنال به بازار مخابره شده است که سبد خودرویی کشور که تا قبل از جنگ وجود داشت، در حال تخلیه است.هرچه این سبد به انتها میرسد، افزایش قیمت هم شدیدتر میشود و خودرو به صورت مداوم ارزشمندتر و سرمایهایتر میشود زیرا اکنون جایگزینی هم برای آن وجود ندارد
خودرو از دلار جلو زد
یک تحلیلگر بازار خودرو در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، با تاکید بر اینکه بازار خودرو بسیار بسیار ملتهب است، درباره ارزیابی خود از این روند، اظهار کرد: تحلیل بازار خودرو اکنون باید مبتنی بر سطح کلان اقتصادی باشد.
بابک صدرایی به روند چندسال گذشته بازار خودرو اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۳ قیمت دلار جلوتر از قیمت خودرو حرکت میکرد. در ابتدای سال 1403 دلار 50 هزارتومان بود اما در پایان سال حدودا 100 هزارتومان شد اما قیمت خودرو برای اولین بار از این افزایش قیمت دلار، عقبنشینی کرد و در آن سال به جای اینکه 2 برابر شود، تنها 10 تا 15 درصد، رشد قیمت را تجربه کرد. مردم مشاهده میکردند که دلار در حال رشد است اما بازار خودرو کشش ندارد و تقریبا میتوان گفت که در سال 1403، یک تعادل نسبتا پایدار میان عرضه و تقاضا، به دلیل واردات و مونتاژ و تولید، شکل گرفته بود.
او افزود: از اواسط ۱۴۰۴ این نظم برهم خورد و به دلیل شرایط به وجود آمده پس از جنگ 12 روزه و بحرانهای به وجود آمده، مقداری واردات، تولید و در کل، عرضه خودرو کاهش یافت. از طرف دیگر از مهرماه دلار دوباره یک خیز قیمتی برداشت اما اینبار بازار خودرو نیز همزمان با افزایش قیمت دلار، شروع به افزایش کرد. شاید در سال 1404 نیز افزایش قیمت خودرو کمی کمتر از افزایش قیمت دلار بود اما «فریز» و انجماد بازار خودرو، شکسته شده بود و قیمتها در حال افزایش بودند تا دوباره در اسفندماه شرایط جنگی حاکم شد.
تحلیلگر صنعت و بازار خودرو: با توجه به جهش قیمت ارز و تورم فزاینده کشور در نهایت قیمت خودرو، بدون آسیب به پتروشیمیها و فولاد نیز، افزایش پیدا میکرد. حال اگر بتوان مشکلات پتروشیمیها و فولاد را حل کرد، مقداری از این جهش تعدیل میشود اما اگر مشکلات صنایع به قوت خود باقی بماند، جهش قیمت خودرو بیشتر هم میشود
این کارشناس صنعت خودرو درباره بازار در شرایط جنگ اسفندماه، بیان داشت: در جنگ اخیر دلار در کانال 150 هزارتومانی تثبیت شده بود، و تا همین چند روز پیش نیز در همین قیمت بود، اما در طول جنگ سیگنالهایی مبتنی بر وارد نشدن خودرو و CKD، و همچنین توقف تولید به دلیل آسیب دیدن به زیرساختهای فولاد و پتروشیمی، به بازار مخابره شد.
صدرایی تاکید کرد: این سیگنال روانی در دل شرایط جنگی به بازار خودرو مخابره شد که عرضه خودرو در آینده بسیار کم خواهد شد و در نتیجه همین سیگنال روانی، «یخ» بازار خودرو مجددا آب شد و اکنون وضعیت به صورتی درآمده است که بازار خودرو شبیه سال 1401 شده است که جلوتر از قیمت ارز حرکت میکند. یعنی میزان افزایش قیمت ارز در روزهای اخیر، از 155 هزارتومان تا 175 هزارتومان بوده است اما افزایش متوسط قیمت خودرو از این میزان، بیشتر بوده است.
به گفته او، بازار خودرو اکنون این التهابات را به دلیل سیگنالهای وارد شده و وجود شرایط ناپایدار در کل کشور، تجربه میکند.
افزایش تقاضای سرمایهگذاری
این تحلیلگر درباره وضعیت تقاضا در بازار خودرو، عنوان کرد: اکنون تقاضا کاهش یافته است و من نیز این گزاره را قبول دارم اما باید درنظر داشت که یک کشور 90 میلیون نفری هستیم و در این کشور، بالاخره همیشه یک تقاضایی برای خودرو تحت هر شرایطی وجود دارد.
صدرایی با بیان اینکه اکنون نیز تقاضای مصرفی و سرمایهگذاری در بازار وجود دارد، درباره ورود سرمایهگذاران و مصرفکنندگان به بازار خودرو، توضیح داد: سرمایهگذاران وقتی میبینند یخ بازار خودرو آب شده و قیمت روند افزایشی به خود گرفته است، وارد این بازار میشوند. بسیاری از مصرفکنندگان نیز از ترس اینکه چند ماه دیگر قادر به خرید نباشند، خودروی موردنظر خود را با تخفیف، چند پله پایینتر از قیمت کنونی برای استفاده شخصی، خریداری میکنند.
او تصریح کرد: اکنون تقاضا در بازار خودرو بسیار کم و در عوض، این سیگنال به بازار مخابره شده که سبد خودرویی کشور که تا قبل از جنگ وجود داشت، در حال تخلیه است و هرچه این سبد به انتها میرسد، افزایش قیمت هم شدیدتر میشود و خودرو به صورت مداوم ارزشمندتر و سرمایهایتر میشود زیرا اکنون جایگزینی هم برای آن وجود ندارد.
بابک صدرایی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: یک سیگنال روانی در دل شرایط جنگی به بازار خودرو مخابره شد که عرضه خودرو در آینده بسیار کم خواهد شد و در نتیجه همین سیگنال روانی، «یخ» بازار خودرو مجددا آب شد و اکنون وضعیت به صورتی درآمده است که جلوتر از قیمت ارز حرکت میکند. بازار خودرو اکنون این التهابات را به دلیل سیگنالهای وارد شده و وجود شرایط ناپایدار در کل کشور، تجربه میکند
قیمت خودرو، بدون آسیب به زیرساختها نیز افزایش مییافت!
این کارشناس بازار خودرو درباره اینکه «آیا آسیب به زیرساختهای پتروشیمی و فولاد میتواند باعث کمبود مواد اولیه تولید خودرو در کشور شود؟»، پاسخ داد: اگر بتوانند بخشی از این خرابیها را بازسازی کنند و این صنایع به ظرفیت سابق خود بازگردند، یک بخشی از مواد اولیه مورد نیاز خودروسازان تامین میشود.
صدرایی ادامه داد: بالاخره برخی از قطعات مورد نیاز خودروسازان وارداتی است و ممکن است به دلیل تشدید تحریمها و محاصره دریایی، دیگر مانند گذشته وارد نشود و در نهایت، تعداد و کمیت کالای وارد شده به کشور، کاهش خواهد یافت. ممکن است بتوانیم مقداری کالا از راههای جایگزین دریا مانند حملونقل ریلی و جادهای، وارد کنیم اما مانند قبل قادر به تامین این مواد اولیه نخواهیم بود.
او درباره دیگر دلایل افزایش قیمت خودرو، عنوان کرد: در کنار تمام این مسائل، با توجه به جهش قیمت ارز و تورم فزاینده کشور در نهایت قیمت خودرو، بدون آسیب به پتروشیمیها و فولاد نیز، افزایش پیدا میکرد. حال اگر بتوان مشکلات پتروشیمیها و فولاد را حل کرد، مقداری از این جهش تعدیل میشود اما اگر مشکلات صنایع به قوت خود باقی بماند، جهش قیمت خودرو بیشتر هم میشود.
دلال از بازار تخریبشده سوءاستفاده میکند
این تحلیلگر صنعت خودرو در پاسخ به این پرسش که «مسئولین دولتی عمدتا از واژه حباب برای توصیف بازار خودرو استفاده میکنند و اعتقاد دارند شرایط به وجود آمده در نتیجه فعالیت دلال و واسطههاست؛ ارزیابی شما از نقش دلالان در وضعیت فعلی بازار خودرو چیست؟»، اظهار داشت: دلال یک موجود مخرب است اما دارای یک خصلت و هوشِ به اصطلاح، «کف بازاری» است و منتظر شرایط خاص برای ورود به برخی بازارهاست.
صدرایی توضیح داد: تا زمانی که نابسامانی و خللی وجود نداشته باشد، دلالها وارد بازارها نمیشوند. برای مثال اگر سیگنالی دریافت شود که قیمت مصالح ساختمانی به شدت رشد پیدا کرده و کمبود ایجاد شده است، دلالان ناگهان وارد بازار مسکن میشوند و پولهای راکد خود را وارد این بازار میکنند. بنابراین زمانی که دلالان بنا به برخی اطلاعات دست اول و موثق متوجه شوند که بازار خودرو با بحران مواجه شده است، وارد این بازار نیز میشود و سرمایه خود را برای کسب سود، وارد میکنند.
او تاکید کرد: درست است که دلال نقش مخرب دارد اما زمانی وارد بازار میشود و نقش مخرب ایفا میکند که بازار مستعد آن تخریب است؛ یعنی باید شرایط بحرانی چه به لحاظ تولید، واردات، عرضه و آینده عرضه محصول در بازار خودرو وجود داشته باشد تا دلالان وارد این بازار شوند و سرمایهگذاری کنند.
این کارشناس در پایان خاطرنشان کرد: دلال مخرب است اما خود عامل تخریب نیست. شرایط دیگر، بازار خودرو را تخریب کرده است و دلال تنها این تخریب را تشدید و از آن سوءاستفاده میکند.
