نسخه زیدآبادی برای عبور از شرایط بحرانی؛ دولت به سه دستاورد آنی نیاز دارد

 دولت پزشکیان در شرایطی بحرانی، تصمیم به اصلاح نظام چندنرخی ارز و جراحی ساختاری اقتصاد کشور گرفته است. به گفته احمد زیدآبادی، این اقدام گرچه ضروری است، اما ریسک بالایی دارد و موفقیت آن مستلزم تحقق سه دستاورد فوری است. او معتقد است بدون این تدابیر، کار بسیار دشوارتر از آن خواهد بود که تیم دولت تصور می‌کند.

زیدآبادی در یادداشتی نوشت: «جراحی اقتصادی مورد نظر دولت، به دلیل وضعیت اضطرار و شرایط عسر و حرج است و این خود بر دامنۀ ریسک آن می‌افزاید.» به گفته او، در ایران معمولاً تا زمانی که مشکلات به نقطه بحران نرسد، تصمیم‌گیران از روبه‌رو شدن با واقعیات پرهیز می‌کنند و تجربه تاریخی نشان می‌دهد همین تعلل باعث تشدید معضلات شده است.

این تحلیلگر سیاسی به تاریخچه اصطلاح «از باب اکل میته» در مجلس شورای اسلامی نیز اشاره کرده و توضیح می‌دهد که «در فقه، خوردن گوشت حیوان مرده حرام است، اما اگر فردی برای زنده ماندن چاره‌ای جز خوردن گوشت حیوان مرده نداشته باشد، برای او جایز می‌شود. از این رو، برای عده‌ای تا هنگامی که برخی از مسائل تا حد جایز شدن خوردن گوشت میته وخیم نشود، راه معقول و منطقی حل آنان را برنمی‌تابند!»

او ادامه داد که سال‌ها هشدار داده شده است ادامۀ نظام چندنرخی ارز «به توزیع ناعادلانۀ رانت و فساد افسارگسیخته و در نهایت به بن‌بست منجر می‌شود و باید برای اصلاح آن دست به اقدامی قاطع زد.» به گفته زیدآبادی، اقدام دولت برای تک‌نرخی کردن ارز و توزیع مابه‌التفاوت آن به مردم، گامی به سمت اصلاح است، اما موفقیت آن مستلزم مدیریت صحیح و هماهنگ است.

یکی از مهم‌ترین دستاورد‌هایی که زیدآبادی بر آن تأکید دارد، جلب حمایت مردم از اصلاحات است: «دولت باید مضرات ارز چندنرخی و فواید تک‌نرخی کردن آن را با تودۀ مردم در میان بگذارد و نظر مساعد آنان را به این موضوع جلب کند.» او اضافه می‌کند که این مهم تنها از طریق یک تریبون فراگیر و مستقل قابل تحقق است، چرا که صداوسیما به دلیل بحران اعتبار و مقبولیت، قادر به حمایت مؤثر از جراحی اقتصادی نیست.

دست‌آورد دوم، ایجاد شبکه اطلاع‌رسانی مستقل و معتبر است. زیدآبادی می‌گوید: «چنین شبکه‌ای با جذب طیف وسیعی از مخاطب، علاوه بر متقاعد کردن مردم به تحمل درد ناشی از تک‌نرخی شدن ارز، می‌تواند مرجعیت اطلاع‌رسانی را از خارج به داخل کشور منتقل کند و مسیر یک نظام اطلاع‌رسانی شفاف و معتبر را بگشاید.»

دست‌آورد سوم، مدیریت هوشمند بحران‌های داخلی و خارجی است. زیدآبادی تاکید دارد که دولت باید برای کاهش التهاب داخلی، اقدام به تهیۀ لایحه‌ای فوری برای ساماندهی اعتراضات عمومی کند و برای کاهش فشار‌های خارجی، از میانجیگری کشور‌ها استقبال و دیپلماسی فعال پیشه کند. او همچنین به اظهارات اخیر سیدعباس عراقچی اشاره می‌کند و معتقد است ادامه مسئولیت او «به صلاح کشور به نظر نمی‌رسد» و جانشینی مناسب می‌تواند امیدواری نسبت به موفقیت جراحی اقتصادی را افزایش دهد.

زیدآبادی نتیجه‌گیری می‌کند که «دستاورد‌های سه‌گانۀ فوق می‌تواند به دولت برای عبور از این جراحی پردرد اقتصادی و حرکت به سمت بهبود ساختار اقتصاد کشور کمک کند. بدون این سه دستاورد، کار بسیار مشکل‌تر از آن می‌شود که آقای پزشکیان و همکارانش در دولت می‌پندارند. چه‌بسا آنان خود قربانیان این جراحی اقتصادی شوند!»