آمریکا به ونزوئلا حمله کرد و نیکلاس مادورو دستگیر کرد و همه چی تمام!

ایالات متحده بامداد شنبه در یک عملیات شبانه کوتاه و پس از اجرای آنچه یک «حمله در مقیاس بزرگ» به ونزوئلا تعبیر شد، نیکلاس مادورو را دستگیر و از کشورش خارج کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، ساعاتی پس از حمله در شبکه‌های اجتماعی این خبر را در حالی اعلام کرد که دولت کاراکاس، واشنگتن را به حمله به تأسیسات غیرنظامی متهم کرده است.

به گزارش روز نو عملیات دستگیری مادورو و انتقال او به خاک آمریکا، زنده‌کننده خاطره یورش دسامبر ۱۹۸۹ ارتش ایالات متحده به پاناما و دستگیری مانوئل نوریگا‌ست؛ سناریویی که حالا با اتهام «نارکو-تروریسم» برای رئیس‌جمهور ونزوئلا تکرار شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد نیکلاس مادورو پس از اینکه آمریکا یک «حمله در مقیاس بزرگ» را علیه این کشور در اوایل صبح شنبه انجام داد، دستگیر شده است. رئیس‌جمهور ایالات متحده این تحولات را در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» اندکی پس از ساعت ۴:۳۰ صبح به وقت شرقی اعلام کرد. ترامپ در ساعت ۴:۲۱ صبح به وقت شرقی در تروث‌سوشال نوشت: «ایالات متحده آمریکا با موفقیت یک حمله در مقیاس بزرگ را علیه ونزوئلا و رهبر آن، رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو، انجام داده است که او به همراه همسرش دستگیر و از کشور خارج شده‌اند». او در ادامه این پیام تصریح کرد: «این عملیات با همکاری مجریان قانون ایالات متحده انجام شد. جزئیات متعاقبا اعلام می‌شود». رئیس‌جمهور آمریکا همچنین افزود: «یک کنفرانس خبری در مارآلاگو برگزار خواهد شد.

از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم». ترامپ در یک مصاحبه تلفنی شبانه با نیویورک‌تایمز، این عملیات مخفیانه را «درخشان» توصیف کرد. سی‌ان‌ان هم نوشت که ترامپ از چند روز قبل، دستگیری مادورو را تأیید کرده و نیرو‌های ویژه آمریکا (دلتافورس) با کمک سیا این عملیات را انجام دادند. ترامپ گفت: «برنامه‌ریزی‌های خوب زیادی انجام شد و تعداد زیادی از نیرو‌های عالی، عالی و افراد بزرگ در آن نقش داشتند». او مجددا تأکید کرد: «این در واقع یک عملیات درخشان بود. آتش و دود در کاراکاس صدای چندین انفجار شنیده شد و هواپیما‌هایی با ارتفاع کم بر فراز کاراکاس، پایتخت، عبور کردند، در حالی که دولت مادورو بلافاصله ایالات متحده را به حمله به تأسیسات غیرنظامی و نظامی متهم کرد».

 دولت ونزوئلا این اقدام را یک «حمله امپریالیستی» نامید و از شهروندان خواست به خیابان‌ها بیایند. دست‌کم هفت انفجار اتفاق افتاد و هواپیما‌های با ارتفاع پرواز پایین اوایل شنبه بر فراز پایتخت ونزوئلا حرکت کردند و مادورو ایالات متحده را به حمله به تأسیسات غیرنظامی و نظامی پس از یک کمپین فشار چندماهه متهم کرد. انفجار‌ها در کاراکاس مردم را سراسیمه به خیابان‌ها کشاند، در حالی که دیگران برای گزارش شنیدن و دیدن انفجار‌ها به شبکه‌های اجتماعی روی آوردند. دود در حال برخاستن از آشیانه یک پایگاه نظامی در کاراکاس دیده می‌شد و یک تأسیسات نظامی دیگر در پایتخت بدون برق باقی مانده بود. هنوز بلافاصله مشخص نبود که آیا تلفاتی وجود داشته است یا خیر. حمله ظاهرا کمتر از ۳۰ دقیقه طول کشید و دو ساعت بعد، بخش‌هایی از شهر همچنان بدون برق بود، اما وسایل نقلیه آزادانه حرکت می‌کردند.

 انفجار‌ها در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، در اوایل سومین روز از سال ۲۰۲۶ رخ داد. دست‌کم هفت انفجار که مردم را به خیابان‌ها فرستاد، در حالی که دیگران در شبکه‌های اجتماعی گزارش دادند انفجار‌ها را شنیده و دیده‌اند. بلافاصله مشخص نبود که آیا تلفاتی در هر دو طرف وجود داشته است یا خیر. حمله خودش کمتر از ۳۰ دقیقه طول کشید و مشخص نبود آیا اقدامات بیشتری در پیش است یا نه، هرچند ترامپ در پست خود گفت حملات «با موفقیت» انجام شده است. کارمن هیدالگو، یک کارمند اداری ۲۱ساله که صدایش می‌لرزید، گفت: «کل زمین لرزید. این وحشتناک است. ما صدای انفجار‌ها و هواپیما‌ها را شنیدیم». او همراه دو نفر از بستگانش با گام‌های سریع در حال راه‌رفتن بود و از یک جشن تولد بازمی‌گشت. او افزود: «ما احساس کردیم که هوا به ما برخورد کرد».

خلأ قدرت

بلافاصله مشخص نبود چه کسی کشور را اداره می‌کند و محل نگهداری مادورو بلافاصله معلوم نبود. طبق قوانین ونزوئلا، معاون رئیس‌جمهور، دلسی رودریگز، قدرت را در دست می‌گیرد. هیچ تأییدی مبنی بر اینکه این اتفاق افتاده است وجود نداشت، اگرچه او پس از حمله بیانیه‌ای صادر کرد. معاون رئیس‌جمهور، دلسی رودریگز، که نفر بعدی در صف ریاست‌جمهوری است، خواستار «اثبات زنده‌بودن» است. رودریگز گفت: «ما از محل نگهداری رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو و بانوی اول سیلیا فلورس بی‌خبر هستیم». او گفت: «ما خواستار اثبات زنده‌بودن هستیم».

او در یک مصاحبه تلفنی که در ایکس منتشر شد، گفت: «گهواره آزادی‌بخش مورد حمله قرار گرفت. در مواجهه با این وضعیت، ما نمی‌دانیم محل نگهداری رئیس‌جمهور مادورو کجاست». او اضافه کرد: «ما از دونالد ترامپ می‌خواهیم زنده‌بودن رئیس‌جمهور مادورو را اثبات کند». دولت ونزوئلا از حامیان خود خواست تا به خیابان‌ها بیایند. دولت در بیانیه‌ای گفت: «مردم به خیابان‌ها بیایند! دولت بولیواری از تمام نیرو‌های اجتماعی و سیاسی در کشور می‌خواهد طرح‌های بسیج را فعال کرده و این حمله امپریالیستی را محکوم کنند». بیانیه افزود مادورو «دستور اجرای تمام طرح‌های دفاع ملی را داده» و «وضعیت آشوب خارجی» اعلام کرده است. آن وضعیت اضطراری به او قدرت می‌دهد تا حقوق مردم را تعلیق کرده و نقش نیرو‌های مسلح را گسترش دهد.

جزئیات انتقال و وضعیت حقوقی

ترامپ گفت: «مادورو به همراه همسرش دستگیر و از کشور خارج شده است. این عملیات با همکاری مجریان قانون ایالات متحده انجام شد. جزئیات متعاقبا می‌آید». او یک کنفرانس خبری را برای اواخر صبح شنبه تنظیم کرد. پیامد‌های حقوقی این حمله طبق قوانین ایالات متحده مشخص نیست. کاخ سفید بلافاصله به پرسش‌ها در مورد اینکه مادورو و همسرش به کجا پرواز داده می‌شوند، پاسخ نداد. مادورو در مارس ۲۰۲۰ به اتهام توطئه «نارکو-تروریسم» در ناحیه جنوبی نیویورک متهم شد. سناتور مایک لی، جمهوری‌خواه از یوتا، در ایکس نوشت با وزیر امور خارجه، مارکو روبیو صحبت کرده که او را در جریان حمله قرار داده است.

 روبیو به لی گفت که مادورو، «توسط پرسنل ایالات متحده دستگیر شده تا در ایالات متحده به اتهامات جنایی محاکمه شود». مارکو روبیو با سناتور مایک لی، جمهوری‌خواه یوتا، صحبت و اعلام کرد مادورو برای اجرای عدالت به ایالات متحده آورده خواهد شد. لی در ایکس نوشت: «تازه تماس تلفنی را با روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده قطع کردم». او نوشت: «او به من اطلاع داد که نیکلاس مادورو توسط پرسنل ایالات متحده دستگیر شده تا در ایالات متحده به اتهامات جنایی محاکمه شود و اینکه اقدام نظامی که امشب دیدیم، برای حفاظت و دفاع از کسانی بود که حکم بازداشت را اجرا می‌کردند».

لی افزود: «این اقدام احتمالا در چارچوب اختیارات ذاتی رئیس‌جمهور تحت اصل دوم قانون اساسی برای حفاظت از پرسنل ایالات متحده در برابر یک حمله واقعی یا قریب‌الوقوع قرار می‌گیرد». او نوشت: «با تشکر از شما، وزیر روبیو، برای اینکه مرا در جریان گذاشتید». لی در یک پست بعدی اضافه کرد: «او پیش‌بینی می‌کند که حالا با بودن مادورو در بازداشت ایالات متحده، اقدام بیشتری در ونزوئلا انجام نخواهد شد». نماینده کارلوس گیمنز، جمهوری‌خواه از فلوریدا، می‌گوید دستگیری نیکلاس مادورو در ونزوئلا «معادل سقوط دیوار برلین» برای نیم‌کره غربی است. گیمنز در ایکس نوشت: «من همین الان با وزیر خارجه مارکو روبیو صحبت کردم».

 او نوشت: «ترامپ مسیر تاریخ را در نیم‌کره ما تغییر داده است. کشور ما و جهان به خاطر آن امن‌تر هستند». او ادامه داد: «اقدام امروز معادل سقوط دیوار برلین برای این نیم‌کره است». گیمنز افزود: «این یک روز بزرگ در فلوریداست، جایی که اکثریت تبعیدیان ونزوئلایی، کوبایی و نیکاراگوئه‌ای ساکن هستند. این جامعه‌ای است که من نمایندگی می‌کنم و ما سرشار از احساسات و امید هستیم». او اضافه کرد: «ما برای همیشه از رئیس‌جمهور ترامپ و اعضای ارتش برای این عملیات نظامی درخشان سپاسگزاریم». از سوی دیگر روسیه اقدام دولت ترامپ را محکوم کرده و آن را «ربایش» دانسته است و از واشنگتن خواست تا توجیهات خود را برای این عملیات و دستگیری مادورو ارائه کند.

زمینه و پیشینه تنش‌ها

این حمله پس از آن صورت گرفت که دولت ترامپ ماه‌ها را صرف افزایش فشار بر مادورو کرده بود. مادورو آخرین بار در حالی روز جمعه در تلویزیون دولتی ظاهر شد که با هیئتی از مقامات چینی در کاراکاس دیدار می‌کرد. انفجار‌ها در حالی رخ می‌دهد که دولت ترامپ یک کمپین فشار را بر مادورو که در ایالات متحده به نارکو-تروریسم متهم شده، تشدید کرده بود. سازمان سیا هفته گذشته پشت یک حمله پهپادی در یک منطقه اسکله‌ای بود که گمان می‌رود مورد استفاده کارتل‌های مواد مخدر ونزوئلا بوده است.

این اولین عملیات مستقیم شناخته شده در خاک ونزوئلا از زمان آغاز اقدامات ایالات متحده در سپتامبر بود. ترامپ ماه‌ها تهدید کرده بود که می‌تواند به‌زودی دستور حملاتی به اهداف در خاک ونزوئلا را صادر کند که این پس از ماه‌ها حمله به قایق‌های متهم به حمل مواد مخدر بود. مادورو عملیات نظامی ایالات متحده را به عنوان تلاشی که به‌سختی پنهان شده برای برکناری او از قدرت محکوم کرده است. مادورو عملیات نظامی ایالات متحده را به عنوان تلاشی برای بیرون‌راندن او از قدرت محکوم کرده است.

اقدامات هوانوردی و نظامی اداره هوانوردی فدرال (FAA) ممنوعیتی بر پرواز‌های تجاری ایالات متحده در حریم هوایی ونزوئلا به دلیل «فعالیت نظامی جاری» پیش از انفجار‌ها در کاراکاس صادر کرد. اداره هوانوردی فدرال به تمام خلبانان تجاری و خصوصی ایالات متحده هشدار داد حریم هوایی بر فراز ونزوئلا و کشور جزیره‌ای کوچک کوراسائو، درست در سواحل شمالی کشور، به دلیل «ریسک‌های ایمنی پرواز مرتبط با فعالیت نظامی جاری» منطقه ممنوعه است. وب‌سایت سفارت ایالات متحده در ونزوئلا، پستی که از سال ۲۰۱۹ بسته بوده است، هشداری برای شهروندان آمریکایی در کشور صادر کرد و گفت: «از گزارش‌های انفجار در داخل و اطراف کاراکاس آگاه است». این هشدار گفت: «شهروندان ایالات متحده در ونزوئلا باید در پناهگاه بمانند».

انفجار‌ها در میان اقدامات نظامی فزاینده دولت ترامپ در منطقه رخ می‌دهد. ایالات متحده نفتکش‌های تحریم شده را در سواحل ونزوئلا توقیف و ترامپ دستور محاصره سایرین را صادر کرد، در حرکتی که به نظر می‌رسید برای قراردادن یک تنگنای شدیدتر بر اقتصاد کشور آمریکای جنوبی طراحی شده است. ارتش ایالات متحده از اوایل سپتامبر به قایق‌ها در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام حمله کرده است. تا روز جمعه، تعداد حملات شناخته شده به قایق‌ها ۳۵ مورد و تعداد افراد کشته‌شده دست‌کم ۱۱۵ نفر است، طبق اعدادی که توسط دولت ترامپ اعلام شده است. آنها به دنبال یک تقویت عمده نیرو‌های آمریکایی در آب‌های آمریکای جنوبی آمدند، از جمله ورود پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر کشور در ماه نوامبر، که هزاران نیروی نظامی دیگر را به آنچه پیش از آن بزرگ‌ترین حضور نظامی در منطقه در نسل‌ها بود، اضافه کرد.